Ana Sayfa Kripto101 Ripple (XRP) Nedir? İşte XRP’ye İlişkin Her Şey!

Ripple (XRP) Nedir? İşte XRP’ye İlişkin Her Şey!

37
0
Ripple (XRP) Nedir? İşte XRP'ye İlişkin Her Şey!

Bu rehberde Ripple nedir sorusunun cevabını bulabilirsiniz. Üstelik sadece Ripple nedir sorusunun değil, aynı zamanda Ripple (XRP) hakkında merak edilen birçok sorunun cevabı bu rehberde.

Ripple Nedir

Ripple nedir sorusunun cevabı için rehberi okumaya devam edin.

Ödeme Sistemi Olarak Ripple

Ripple sisteminde para aslında bir yerden başka bir yere aktarılmaz. Sadece ödeme vaadi aktarılır. Peki bu nasıl yapılır?

Burada bakılması gereken şey Hawala sistemidir. Hawala sistemi ilk olarak eski Güney Doğu Asya’da başladı ve günümüzde hala gelişmekte olan ülkelerde yaşayan göçmenler tarafından resmi bankacılığın pahalı veya zor olduğu durumlarda ailelerine para göndermeye çalışanlar tarafından kullanılıyor. Her transferde en az dört üye bulunmaktadır (Gönderen, Alıcı, Hawala Bayi A ve Hawala Bayi B). Aşağıda bir Hawala bazlı transfer adımlarını açıklayan bir resim yer almaktadır:

Ripple Nedir Hawala Sistemi
Hawala Sistemi

Adım 1) Gönderen Hawala Bayi A’ya nakit para verir. Hawala Bayi A, gönderene bir kod verir.

Adım 2) Hawala Bayi A, Hawala Bayi B’ye ne kadar para verildiğini söyler.

Adım 3) Gönderici alıcıya kodun yanı sıra nakit tutarını da verir.

Adım 4) Alıcı, Hawala Bayi B’ye kodunu verir ve Hawala Bayi B alıcıya parasını verir.

Ripple, Hawala bayileri yerine Hawala sistemine benzer şekilde çalışır ve bunun için Ripple ağ geçitleri (Ripple gateways) kullanılır. Bu ağ geçitleri (onaylayıcılar/sunucular) tipik olarak Bitstamp ve TheRockTrading gibi finansal kurumlardır.

Ripple ağı, Ripple kullanan herkesin birbirini tanımadığı ve güvenmediği nispeten büyük bir ağdır. Ripple bunu aşmak için Ripple ağ geçitlerini birbirine bağlamak için güven zincirlerini kullanır. Güven zincirleri esas olarak birbirlerine güvenen iki ağ geçidi arasındaki bağlantılardır, ancak bir sonraki resimde gösterildiği gibi, ağ geçitleri arasında dolaylı olarak güven bağlantıları da olabilir.

Ripple Nedir Ağ Geçidi
Ripple Ağ Geçidi

B ağ geçidi A ağ geçidine doğrudan güvenmediğinden onları birbirine bağlayan doğrudan bir bağlantı yoktur. Bununla birlikte, A ağ geçidi B’ye güvenen ağ geçidi C’ye güvenmektedir, bu nedenle A’dan B’ye olan güvene dolaylı bir bağ vardır.

Ripple ağ geçitleri, ödeme IOU bilgilerini https kullanarak birbirine iletir: Bu, bankaların güvenli çevrimiçi kredi kartı ödemeleri için zaten kullandıkları bir protokoldür. Bir ödeme yapıldıktan 3 ila 4 saniye sonra Ripple ağı muhasebe işlemlerini güncellemeleri için işleme dahil olan ağ geçitlerini tetikler.

Her işlem için ortalama 0.00001 XRP (10 Ripple) ücret alınır. Bu ücret değişebilmektedir. Peki bu işlem ücretlerinin lehtarları kimlerdir? Bu token’lar aslında yok edilmektedir ve lehtarlar token arzının azalmasıyla tüm XRP token’larının kendileridir.

Ripple Merkeziyetçi Bir Yapıda mı?

Bu sorunun cevabını doğrudan doğruya Ripple Labs’ın CTO’su David Schwartz’tan alabilirsiniz:

Schwartz, Ripple’ın ağı kontrol edebildiğini, tümüyle açık kaynak kodlu olduğunu belirtirken, ağın herkesin katılımına açık olduğunun altını çiziyor. Ayrıca borsaların paydaşlar olduklarını vurgulayan Schwartz, her borsanın Ripple ağında kendi işlemlerinin gerçekleştirmek için kendi sunucularını çalıştırdıklarını belirtiyor.

Yani evet Ripple bir bakıma merkeziyetçi bir yapıda iken bir bakıma değildir. Genel olarak ise evet merkeziyetçi denilebilir.

Ripple Ağında İşlemler Nasıl Doğrulanıyor?

Ripple Labs’ın white paper’ına göre, madencilikten ziyade Ripple fikir birliği ile çalışıyor. Ripple sistemi, Ripple Labs tarafından işletilmemektedir ve katılan tüm cihazların ağa bağlandığı bir eşler arası bir sistemdir. Bazı düğümler (nodes) sadece kullanıcıları için ödeme yapar ve alırken, diğerleri fikir birliği işlemini gerçekleştiren doğrulayıcılar olarak çalışırlar.

Bu doğrulayıcılar, ağ üzerindeki mevcut işlem durumunun bir görüntüsü olan deftere “bakar” ve Ripple Protokolü Konsensüs Algoritmasını (RPCA) kullanan mevcut durumu kabul ederler. Doğrulamadan önce, onaylayıcılar, mevcut deftere henüz uygulanmadığı tüm geçerli işlemleri alır ve “aday kümesi” olarak bilinen bir liste olarak halka açıklar.

Her doğrulayıcı daha sonra UNL’deki (valf düğüm listesi) tüm onaylayıcılar aday gruplarını gruplandırır ve tüm işlemlerin doğruluğuna oy verir. Asgari “evet” oy oranından daha fazlasını alan işlemler bir sonraki tura geçilirken, yeterli oyu almayan işlemler atılır veya bir sonraki defterde uzlaşma sürecinin başlangıcı için belirlenen adayda yer alır.

Nihai görüş birliği, bir işlem üzerinde anlaşmaya varılan bir onaylayıcı UNL’nin en az %80’ini gerektirir. Bu gereksinimi karşılayan tüm işlemler deftere kaydedilir.

Kripto Para Birimi Olarak XRP

Ripple ağı, Ripple ağ geçitlerinin kabul etmek istediği herhangi bir tür para birimi veya varlık için kullanılabilir. XRP, Ripple sisteminde kullanılan yerel para birimidir. Ağ iki Ripple ağ geçidi arasında bir güven zinciri bulamazsa, iki ağ geçidi XRP ile işlem yapabilir. Ripple sistemi tarafından kullanılan diğer para birimleri IOU Hawala sistemine dayanırken, ağ geçitleri aslında XRP gönderip alabilir.

Ripple, anti-spam önlemi olarak talebe bağlı olarak işlem ücretini dinamik olarak ayarlamak için tasarlanmıştır. Potansiyel XRP manipülasyonunun etkisi piyasa değeri ve işlem hacmi arttıkça ağ büyüklüğündeki artışlarla minimize edilir.

Bir Cevap Yazın